Tutankhamun (gọi tắt là Vua Tut) (1343–1325 TCN) là 1 Pharaoh của Ai Cập cổ đại. Theo ước tính, Tutankhamun đã trị vì từ năm 1334 đến 1325 TCN.

Tutankhamun qua đời một cách bí ẩn vào khoảng năm 1325 TCN, khi ở độ tuổi 18 hoặc 19. Cái chết sớm của Vua Tut là một điều bí ẩn: có giả thiết cho rằng ông hoàng danh tiếng này đã chết vì bị ám sát.

Nhưng một nghiên cứu ADN mới đây đã tiết lộ rằng Vua Tut là một Pharaoh có thể trạng yếu đuối, ẻo lả. Tutankhamun đã bị tấn công nhiều năm bởi bệnh sốt rét và các bất thường về hệ xương – hậu quả do nguồn gốc loạn luân của ông.

Nghiên cứu trên được xuất bản trên Tạp chí Journal of the American Medical Association, là nghiên cứu đầu tiên về ADN của các xác ướp hoàng tộc của Ai Cập cổ đại. Nghiên cứu này đã có thể giải tỏa được bí ẩn về thân thế cũng như cái chết đầy bí ẩn của vị Pharaoh trẻ tuổi này.

Carsten Pusch, một thành viên của nhóm nghiên cứu cho hay: “Tut không phải là một vị vua cường tráng khỏe mạnh. Ông ta là một thanh niên ẻo lả, yếu đuối về thể chất, lại mang các dị tật bẩm sinh ở chân, vì thế ông luôn cần một cây gậy để đi lại”.

Mẹ của Tut

Các nhà khoa học đã lập được cây phả hệ gồm 5 thế hệ của gia đình Vua Tut nhờ sử dụng các mẫu ADN lấy từ các xác ướp của Tut và chín người họ hàng khác.

Các xét nghiệm cho thấy xác ướp ở hình trên, còn gọi là Younger Lady, chính là mẹ của Tut, và cũng là cô của ông. Nhân dạng của bà vẫn còn là một bí ẩn, nhưng dù bà là ai đi nữa, thì chính bà đã sinh ra Tut từ quan hệ loạn luân với người anh ruột của mình là Pharaoh Akhenaten.

Pusch nói về mối quan hệ loạn luân trên: “Việc có quan hệ tình dục với những họ hàng gần gũi là một bất lợi về mặt sinh học và di truyền học. Quan hệ loạn luân sẽ làm tổn hại đến tình trạng sức khỏe cũng như làm suy yếu hệ miễn dịch, và gây ra các dị tật ở thế hệ sau”.

Các nhà Ai Cập học trước đây cho rằng mẹ của Tut là vợ cả của vua Akhenaten – hoàng hậu Nefertiti. Nhưng ý kiến này đã bị lung lay bởi nghiên cứu mới được tiết lộ, vì các ghi chép lịch sử không chỉ ra mối quan hệ họ hàng gần gũi giữa Nefertiti và vua Akhenaten.

Hoàng hậu Nefertiti

Vua Tut chống gậy

Một bức tranh trên một chiếc hộp ngà được tìm thấy trong lăng mộ của Tut khắc hình Tut đang chống gậy đứng bên cạnh vợ của mình là Ankhsenamun.

Nghiên cứu mới trên cũng cho biết dị tật ở chân trái vua Tut là do các mô xương bị hoại tử. Chính tổn thương này đã gây đau đớn cho Tut và khiến ông phải chống gậy (rất nhiều gậy đã được tìm thấy trong mộ của Tut). Nhưng đây không phải là nguyên nhân đe dọa tính mạng ông.

Bệnh sốt rét mới chính là hung thủ. Các nhà khoa học đã tìm thấy ADN của một loài muỗi kí sinh gây bệnh sốt rét trên cơ thể của vị Pharaoh trẻ tuổi này.

Cha của Tut

Tuy nhiên, việc phân tích xác ướp của Akhenaten trong nghiên cứu mới không cho thấy bằng chứng nào của các bất thường trên. Nhóm nghiên cứu đã kết luận rằng các đặc điểm được nữ hóa của Akhenaten được tạo ra trong thời gian ông trị vì với mục đích tôn giáo và chính trị. Vào thời Ai Cập cổ đại, Akhenaten được tôn sùng như một vị thần. Một bài thơ ca ngợi Akhenaten viết rằng: “Người là hiện thân nam, người cũng là hiện thân nữ”, vì vậy mà các nghệ sĩ tạc tượng đã đưa cả các nét đặc trưng của nam và nữ vào trong các tượng của ông.

Hé lộ xác ướp của Vua Tut

Zahi Hawass, trưởng nhóm cho biết: “Các mẫu ADN của các xác ướp ở tình trạng khá tốt. Điều này làm chúng tôi rất ngạc nhiên. Có lẽ phương pháp ướp xác của người Ai Cập cổ đại đã vô tình bảo quản hệ gen cũng như phần mô cơ. Bảo quản hệ gen rõ ràng không phải là mục đích của các thầy tế thời đó, nhưng đây lại là một may mắn của chúng ta”.

• Đỗ Quyên (Theo National Geographic và Wikipedia)